Συστήματα πέδησης, Βαρέων Οχημάτων

Το σύστημα πέδησης χρησιμοποιείται για τη μείωση της ταχύτητας ή/ και την ακινητοποίηση του οχήματος. 

Η σωστή λειτουργία του συστήματος πέδησης είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ασφάλεια των μετακινήσεών μας. Το αυξημένο βάρος των φορτηγών προκαλεί αύξηση των αποστάσεων ασφαλείας και ακινητοποίησης του οχήματος, ενώ μεγεθύνει τις συνέπειες πιθανού ατυχήματος. Η κατάσταση και η ποιότητα των ελαστικών διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην απόδοση της πέδησης και την αποφυγή ατυχήματος. 

Τα φορτηγά διαθέτουν δύο παράλληλα συστήματα πέδησης τα οποία συνοδεύονται από δύο φωτεινές λυχνίες –μία για κάθε κύκλωμα– οι οποίες ανάβουν όταν η τιμή της πίεσης είναι μικρότερη από την ελάχιστη επιτρεπόμενη τιμή (~5 bar). Αν ανάψει μία λυχνία κατά την πορεία μας, οφείλουμε να ακινητοποιήσουμε άμεσα το όχημα. Σε αντίθετη περίπτωση, διατρέχουμε τον κίνδυνο πλήρους αδρανοποίησης του συστήματος πέδησης. 

Το σύστημα πέδησης των φορτηγών αποτελείται από τρία υποσυστήματα: 

1. Πέδη 

2. Πέδη ανάγκης 

3. Πέδη στάθμευσης (χειρόφρενο)

1 Πέδη 

Η κύρια πέδη πορείας με προοδευτική επίδραση αφορά τη δύναμη πέδησης που ενεργοποιείται με την πίεση του ποδομοχλού πέδησης από τον οδηγό και ασκείται σε όλους τους τροχούς του οχήματος (απλού ή αρθρωτού). Χρησιμοποιείται για το συνήθη έλεγχο της ταχύτητας του οχήματος, καθώς και για την ασφαλή ακινητοποίησή του. 

2 Πέδη ανάγκης 

Η πέδη ανάγκης χρησιμοποιείται σε περίπτωση αστοχίας του συστήματος κύριας πέδης επενεργεί σε μικρότερο αριθμό τροχών και επομένως έχει μικρότερη απόδοση. Συνήθως μοιράζεται τον ίδιο ποδομοχλό με το σύστημα κύριας πέδης ή ενεργοποιείται με ειδική ρύθμιση του μοχλού πέδης στάθμευσης. Σε περίπτωση βλάβης κάποιου τμήματος ενός εκ των δύο κυκλωμάτων πέδησης ενεργοποιείται η πέδηση ανάγκης. 

3 Πέδη στάθμευσης (χειρόφρενο) 

Πρόκειται για το σύστημα πέδησης που εξασφαλίζει την ακινητοποίηση του οχήματος όταν βρίσκεται σε στάση. Ενεργοποιείται μέσω ειδικού μοχλού που λειτουργεί ανεξάρτητα του κύριου συστήματος πέδης και η λειτουργία του είναι μηχανική. Η πέδηση στάθμευσης πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με μηχανικό τρόπο.

Συμπληρωματικά συστήματα μείωσης ταχύτητας Τα συμπληρωματικά συστήματα μείωσης ταχύτητας είναι ο περιοριστής ταχύτητας, οι επιβραδυντές και ο κεντρικός διακόπτης κινδύνου. 

Περιοριστής ταχύτητας (κόφτης) Ο περιοριστής ταχύτητας (κόφτης) έχει σκοπό να περιορίσει την ταχύτητα του φορτηγού σε συγκεκριμένο όριο, ελέγχοντας παράλληλα την παροχή καυσίμου στον κινητήρα.

Επιβραδυντής Ο επιβραδυντής είναι διάταξη που επιτρέπει τον έλεγχο της ταχύτητας του οχήματος με ή χωρίς τη χρήση κάποιου από τα συστήματα πέδησης παρόλα αυτά, δεν επαρκεί για την πλήρη ακινητοποίηση του οχήματος. Η δυνατότητα του επιβραδυντή αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη για μεγάλα φορτία και κατά την κίνηση σε κατωφέρειες μεγάλου μήκους ή/και έντονης κλίσης. Η εκτεταμένη χρήση των φρένων προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας τους. Η υπερθέρμανση μπορεί να προκαλέσει μείωση της απόδοσής τους και, ενδεχομένως, αστοχία τους. Η σωστή χρήση των επιβραδυντών βοηθά στην αποτροπή τέτοιων κινδύνων και στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του συστήματος, ενώ συντελεί στην αύξηση της διάρκειας ζωής των φρένων. 

Κεντρικός διακόπτης κινδύνου Τα φορτηγά είναι εξοπλισμένα με κεντρικό σύστημα ελέγχου σε περίπτωση κινδύνου, το οποίο ενεργοποιείται μέσω ειδικού διακόπτη επί της κεντρικής κονσόλας των οργάνων. Χρησιμοποιούμε αυτό το διακόπτη σε περίπτωση κινδύνου, οπότε ο κινητήρας σταματά να λειτουργεί και η παροχή ρεύματος διακόπτεται (με εξαίρεση κάποια όργανα, όπως τα φώτα κινδύνου, τη λειτουργία των συσκευών επικοινωνίας και του ταχογράφου).

Ηλεκτρονικά βοηθητικά συστήματα πέδησης 

Τα ηλεκτρονικά βοηθητικά συστήματα πέδησης έχουν αναπτυχθεί πρωτίστως για τα αυτοκίνητα αλλά πολύ γρήγορα βρήκαν εφαρμογή στα φορτηγά και τα λεωφορεία. Παρακάτω παρουσιάζονται τα πιο αποτελεσματικά συστήματα για φορτηγά και πως συνεισφέρουν στην βελτίωση της ενεργητικής ασφάλειας.

Σύστημα Αντιεμπλοκής κατά την Πέδηση - ABS (Anti-lock Braking System) 

Τα περισσότερα οχήματα υποχρεούνται από τη νομοθεσία να φέρουν σύστημα ABS, διότι η συμβολή του στον έλεγχο του οχήματος και στην ασφάλεια είναι σημαντική. Το ABS ελέγχει αν κάποιος τροχός ετοιμάζεται να μπλοκάρει κατά την πέδηση και τον απελευθερώνει στιγμιαία ώστε να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τον έλεγχο του οχήματος.

Σε περίπτωση δυσλειτουργίας του ABS, απενεργοποιείται αυτόματα και λειτουργεί αποκλειστικά το κεντρικό σύστημα πέδησης. Η δυσλειτουργία του επισημαίνεται στον πίνακα οργάνων του οχήματός μας. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να απευθυνθούμε άμεσα σε τεχνικούς προς επίλυση του προβλήματος. Η οδήγηση με ABS που δεν είναι σε άριστη κατάσταση είναι πολύ επικίνδυνη γιατί δεν ρυθμίζεται σωστά η πίεση των φρένων. Η τεχνολογία του ABS είναι ιδιαίτερα βοηθητική στην οδήγηση και προφυλάσσει από πολλούς κινδύνους. Σε καμιά περίπτωση, όμως, δεν είναι ικανή να υποκαταστήσει την ορθή οδική συμπεριφορά. Πρέπει πάντοτε να προσπαθούμε να προβλέπουμε τις επόμενες ενέργειές μας και να αποφεύγουμε τις απότομες επιβραδύνσεις, οι οποίες είναι επικίνδυνες και προκαλούν φθορά στο όχημά μας. Αν, ωστόσο, ενεργοποιηθεί το σύστημα ABS, δεν πρέπει να χάσουμε την ψυχραιμία μας αλλά να συνεχίζουμε να πιέζουμε τον ποδομοχλό πέδησης κανονικά. Μόνο με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η ανεμπόδιστη λειτουργία του.

Σύστημα Αντιολίσθησης- ASR (Anti-Slip Regulation) 

Το σύστημα ASR έχει στόχο την πρόβλεψη και αποτροπή της ολίσθησης των κινητηρίων τροχών στη φάση της εκκίνησης (σε ολισθηρά οδοστρώματα ή σε ανωφέρειες) ή στη φάση της επιτάχυνσης. Ενδεχόμενη δυσλειτουργία του συστήματος ASR επισημαίνεται στον πίνακα οργάνων του οχήματός μας με τη φωτεινή ένδειξη της αντίστοιχης λυχνίας. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να απευθυνθούμε άμεσα σε τεχνικούς προς επίλυση του προβλήματος.

Ηλεκτρονικό Σύστημα Πέδησης - EBS (Electronic Braking System) 

Το σύστημα ΕBS είναι ηλεκτρονικό σύστημα πέδησης με αμιγές σύστημα αερόφρενων, με δύο πνευματικά κυκλώματα πέδησης και ένα πρόσθετο ηλεκτρικό. Το EBS βελτιστοποιεί την πίεση πέδησης σε καταστάσεις πανικού.

Αυτόματος Ρυθμιστής Πίεσης - ALB (Automatic Load-controlled Brake Power Regulator) 

Το σύστημα ALB είναι μία ρυθμιστική βαλβίδα της δύναμης πέδησης σε συνάρτηση με το φορτίο. Σε κάθε διαφοροποίηση της απόστασης αυτής, που συνεπάγεται μεταβολή φορτίου, διαφοροποιείται η

πέδηση. Το σύστημα ALB ρυθμίζεται σύμφωνα με το μέγιστο φορτίο του οχήματος και «συνεργάζεται» με τον κινητήρα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε όταν το όχημα υπερφορτώνεται, να μην εκκινεί ο κινητήρας. 

Υποβοήθηση Πέδησης Έκτακτης Ανάγκης - EBA (Emergency Brake Assist) 

Το EBA εφαρμόζει μέγιστη ισχύ πέδησης σε επικίνδυνες καταστάσεις. Το ΕΒΑ μετρά την ταχύτητα και τη δύναμη με την οποία πιέσαμε τον ποδομοχλό του φρένου και εντοπίζει τις περιπτώσεις που εκτελούμε ένα φρενάρισμα κινδύνου. Σε περίπτωση που δεν πιεστεί πλήρως ο ποδομοχλός φρένου το EBΑ το ενεργοποιεί πλήρως και στη συνέχεια αναλαμβάνει το ABS. Κάποια συστήματα EBA εντοπίζουν ακόμη νωρίτερα τον κίνδυνο από τον τρόπο απελευθέρωσης του ποδομοχλού επιτάχυνσης και σε περίπτωση που εντοπιστεί απότομη απελευθέρωση, προετοιμάζουν τα φρένα για φρενάρισμα κινδύνου το οποίο ξεκινάει μόλις πιεστεί ο ποδομοχλός φρένων. 

Σύστημα παρακολούθησης πίεσης ελαστικών - TPΜS (Tire Pressure Monitoring System) 

Το TPMS παρακολουθεί με αισθητήρες την πίεση των ελαστικών και σε περίπτωση μείωσής της μας ενημερώνει. Η κατάλληλη πίεση στα ελαστικά αυξάνει την ασφάλεια και μειώνει την κατανάλωση καυσίμου.

Ηλεκτρονικό Πρόγραμμα Ευστάθειας - ESP (Electronic Stability Program) 

Το ESP μειώνει τον κίνδυνο ανατροπής ή απώλειας ελέγχου του οχήματος σε κανονικό και ολισθηρό οδόστρωμα και είναι αποτελεσματικό ακόμη και σε απότομες στροφές ή ελιγμούς αποφυγής σύγκρουσης. Μέσω αισθητήρων μετράει κάποιες παραμέτρους όπως είναι η πλάγια ολίσθηση, η γωνία στροφής του τιμονιού και ο ρυθμός εκτροπής του οχήματος. Βάση των μετρήσεων αυτών 

αντιλαμβάνεται την επικινδυνότητα της κίνησης του οχήματος και δρα προκαλώντας ανατροπή του κινδύνου.. Έτσι, κάθε τροχός επιβραδύνεται μεμονωμένα με μείωση της μεταφοράς ισχύος και πέδηση με σκοπό τη σταθεροποίηση του οχήματος και την ανακατεύθυνσή του σύμφωνα με τη γωνία στροφής του τιμονιού.

Σύστημα Αυτόματης Πέδησης - AB (Automatic Braking) 

Το ηλεκτρονικό σύστημα ΑΒ μόλις εντοπίσει μια κρίσιμη κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα, χρησιμοποιώντας τους αισθητήρες του (κάμερες, ραντάρ κ.τ.λ.) και την ανάλυση των δεδομένων της κατάστασης από έναν υπολογιστή, προετοιμάζει τα φρένα και ειδοποιεί τον χρήστη με ένα μήνυμα κινδύνου. Αν ο χρήστης δεν αντιδράσει, τα φρένα ενεργοποιούνται αυτόματα και το όχημα ακινητοποιείται ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση ή να μειωθούν οι συνέπειές της εάν είναι αδύνατη η αποφυγή της. 

Σύστημα Προσαρμοζόμενου Ελέγχου Πορείας - ACC (Adaptive Cruise Control) 

Το ACC διατηρεί μια σταθερή απόσταση ασφαλείας από τα προπορευόμενα οχήματα διατηρώντας την επιλεγμένη ταχύτητα κίνησης από τον οδηγό. Το σύστημα ACC χρησιμοποιεί αισθητήρες (κάμερες, ραντάρ) για να μετράει την απόσταση από το προπορευόμενο όχημα και λειτουργεί σε συνεργασία με το συμβατικό σύστημα Ελέγχου Πορείας και τα φρένα. Σε περίπτωση που το προπορευόμενο όχημα επιβραδύνει και το ACC μειώνει την ταχύτητα κίνησης. Μόλις το προπορευόμενο όχημα βρεθεί πάλι σε απόσταση ασφαλείας, το ACC αρχίζει να επαναφέρει την επιλεγμένη ταχύτητα κίνησης.

Προειδοποίηση εμπρόσθιας σύγκρουσης - FCW (Forward Collision Warning) 

Το FCW είναι ένα σύστημα που χρησιμοποιεί κάμερες ή ραντάρ ώστε να ελέγχει την απόσταση από το Φορτηγά - Εκπαίδευση Επαγγελματιών Οδηγών 49 προπορευόμενο όχημα. Αν είναι μικρότερη της απόστασης ασφαλείας μας ειδοποιεί ώστε να αυξήσουμε την απόστασή μας από το προπορευόμενο όχημα και να είμαστε ασφαλείς.

Ειδοποίηση αλλαγής λωρίδας - LDW (Lane Departure Warning) 

Το LDW είναι ένα σύστημα που μας ειδοποιεί σε περίπτωση που δεν έχουμε ενεργοποιήσει τους δείκτες πορείας, ότι το όχημα ετοιμάζεται να αλλάξει λωρίδα. Το LDW λειτουργεί χρησιμοποιώντας κάμερες που εντοπίζουν τη διαγράμμιση στο οδόστρωμα. 

Έξυπνος περιοριστής ταχύτητας - ISA (Inteligent Speed Adaptation) 

Το σύστημα ISA αναγνωρίζει με οπτικές μεθόδους τις πινακίδες με όρια ταχύτητας ή χρησιμοποιώντας το GPS προσαρμόζει αυτόματα την ταχύτητα του οχήματός μας στο όριο ταχύτητας της περιοχής. 

Σύστημα Υποβοήθησης Εκκίνησης σε ανηφόρα - HSA (Hill Start Assist) 

Το HSA εμποδίζει την κύλιση του οχήματός μας σε ανωφέρεια ή κατωφέρεια, λειτουργώντας σαν αυτόματο χειρόφρενο. Το HSA ενεργοποιείται όταν η κλίση του οδοστρώματος είναι μεγαλύτερη από 3%.

Συστήματα πέδησης, ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας συνέχεια.

 
1. Σύστημα Αντιεμπλοκής κατά την Πέδηση (Antilock Braking System - ABS), Σύστημα Αντιολίσθησης (Anti-Slip Regulation – ASR), Ηλεκτρονικό Σύστημα Πέδησης (Electronic Braking System – EBS), Αυτόματος Ρυθμιστής Πίεσης (Automatic Load Controlled Brake Power Regulator - ALB), Υποβοήθηση Πέδησης Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Brake Assist – EBA), Σύστημα παρακολούθησης πίεσης ελαστικών (Tire Pressure Monitoring System- TPMS) 

2. Επιβραδυντής 

3. Πλαϊνοί καθρέπτες 

4. Κάμερα οπισθοπορείας 

5. Ζώνη 3ων σημείων οδηγού
6. Ηλεκτρονικό Πρόγραμμα Σταθεροποίησης (Electronic Stability Program –ESP), Σύστημα Προειδοποίησης Ακούσιας Αλλαγής Λωρίδας (Lane Departure Warning – LDW), Σύστημα Προειδοποίησης Εμπρόσθιας Σύγκρουσης Forward Collision Warning – FCW), Σύστημα Προσαρμοζόμενου Ελέγχου Πορείας (Adaptive Cruise Control –ACC), Αυτόματη Πέδηση (Automatic Braking –AB), Σύστημα Υποβοήθησης Εκκίνησης σε ανηφόρα (Hill Start Assist- HAS), Σύστημα Εντοπισμού Υπνηλίας (Driver Drowsiness Detection – DDD), Σύστημα υποστήριξης της αλληλεπίδρασης του οδηγού με το όχημα, Πανευρωπαϊκή Κλήση έκτακτης Έκτακτης ανάγκης Ανάγκης από το Όχημα (Pan-European invehicle emergency calleCal)l 

7. Προστασία Μετωπική Σύγκρουσης (Front Impact Protection- FIP) 

8. Πλαίσιο Ανθεκτικό σε Ανατροπή (Roll Over Protection StructureROPS) 

9. Σύστημα Προσαρμοζόμενου Εμπρόσθιου Φωτισμού (Adaptive Front-lighting System -AFS)